sábado, 14 de febrero de 2026

Asinas de puesto que tenesenos en o Zielo…


O lugar yera chico e a casa gran e estartalata. Feba muito frío e a familia yera pobra. A lola yera muito biella e perén acotraziata con sayas nieras e debaixo inaguas, calzas e apargatas d'esparto; en l’alto lebaba o que a yo, nina, me pareixeban milenta capas: forrada igual como una zebolla, con chambretas de zelpa, con manga, sin... En beluna levaba pillato, agarrapizato, o escapulario. Se i meteba tamién un achustador denzima d’a chambreta e o pañuelico; en ibierno, o mantón. E más que más, a faldriquera, d’an brotaban machicamén, u ixo me pareixeba a yo, lamins, e an levaba o que era clamaba “cachucho”, con bella perreta alzata.

A o escaso sol d'o meyodía d'os beranos a tía Zília la painaba: le desfeba o moño e quedaba suelta una luenga tufa de cabello amarillenco que a suya filla s'afanaba en arrular conzentricamén dimpués d'estirazar-lo con bellas pasatas d'a liendrera ( “no me´n des ixos estrepuñones”...) A ra fin le meteba una zinta, una beta niera, y le’n deziba : “ ya está, mai”

A lola nomás teneba dos diéns e amás no le consonaban… Ta zenar, en o tazón con bullones, flotaban as almondigas. “¿Atra begata almondigas? “¿Atra begata te’n bas ta ra ilesia? Pero se’n trayerá bel santo?”

(...)

“Zilia, ¿ qué años teneba yo en a guerra?”

Yera ra cambra una sala con dos leitos altizos, de colchón de lana “sin fer” (incomodo ta “as ninas de ziudá”), dos en cada leito: a lola con a tía, yo con a mía chirmana.

“Mai, creigo que 40 y escai...”

E yo, nina de 10 u 11 años, remero que feban a parola aspazié, sentiba que charraban de maquinas de cusir carriatas t’alto e t’abaixo, d'un puesto ent’atro uscando refuchio, con a cachimalla, as mullers e as notizias d'o frén ( ¡de tantos frens en l'alma!) que trayeban, u no, aires d'asperanza… 

E cuando as ninas mos roñábanos por dormir pretas en ixos leitos an t'afunibas e no podebas ni rebullir-te, con o capezal e os piez de metal, o Sagrau Corazón e l'Ánchel d'a Guarda en imachens pinchatas en a paré (debuxos ideyalizatos de santos e ninos farchatos igual como Marcelino pan y vino), con a pera, cosirato interruptor d'a infanzia, a mía lola cutio deziba: “asinas de puesto que tenesenos en o Zielo” . E yo pensaba en a color biba e rotilante d'os santos e as birchens d’as estampas.
Bombolona De Propio

No hay comentarios:

Publicar un comentario